Bölüm Adı
Karanlık Üçlü (Narsisizm, Makyavelizm, Psikopati)
Kitap Adı
Örgütsel Davranışın Karanlık Yüzü
Editör Ad(lar)ı
Dr. Öğr. Gör. Semra Köse Doç. Dr. Osman Seray Özkan
DOI Numarası
https://doi.org/10.58830/ozgur.pub816
Açıklama / Tanıtım
Bu kitap bölümü, örgütsel davranış literatüründe giderek artan bir öneme
sahip olan “Karanlık Üçlü” (Dark Triad) kişilik özelliklerini – narsisizm,
makyevelizm ve psikopati – çok boyutlu bir yaklaşımla ele almaktadır. Karanlık
Üçlü, bireylerin sosyal ilişkilerinde sergiledikleri olumsuz kişilik eğilimlerini
temsil etmekte olup, örgüt içindeki liderlik, iş birliği, karar alma, iletişim ve
etik davranış gibi kritik süreçleri doğrudan etkileyebilmektedir. Bu çerçevede
narsisizm, bireyin kendini abartılı biçimde değerli görmesi, onaylanma
ihtiyacı ve empati eksikliği ile; makyevelizm, manipülatif davranışlar, stratejik
ikiyüzlülük ve çıkar odaklılık ile; psikopati ise vicdan yoksunluğu, sorumluluk
almaktan kaçınma ve saldırganlık gibi unsurlarla karakterize edilmektedir.
Bölümde, her bir kişilik özelliği literatürdeki temel kuramsal çerçeveler ve
ampirik bulgular ışığında detaylı olarak incelenmiş; bu özelliklerin örgüt
yapıları, çalışan ilişkileri, lider-ast etkileşimi ve işyeri iklimi üzerindeki etkileri
değerlendirilmiştir. Ayrıca bu bireylerin örgütlerdeki görünme sıklığı, nasıl
ayırt edilebilecekleri, performans yönetimi süreçlerinde nasıl ele alınmaları
gerektiği ve kurumsal etik kültürü üzerindeki etkileri de irdelenmiştir.
Çalışmada, Karanlık Üçlü’nün örgütsel performans üzerindeki yıkıcı
potansiyeline dikkat çekilerek, bu tür kişilik özelliklerine sahip bireylerin üst
düzey pozisyonlara ulaşmasının doğurabileceği riskler vurgulanmıştır. Aynı
zamanda örgütlerin bu kişilik yapılarına karşı nasıl önlemler alabileceğine
ilişkin öneriler sunulmuş; işe alım süreçlerinde uygulanabilecek ölçme
değerlendirme yöntemleri, liderlik geliştirme programları ve etik iklimin inşası
gibi stratejilere yer verilmiştir. Buna karşın, Karanlık Üçlü özellikler